İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü’nde yüksek lisans veya doktora tezi hazırlayan her öğrencinin ilk durağı, Nişantaşı Üniversitesi tez yazım kılavuzudur. Bu kılavuz, enstitü bünyesinde yürütülen tez ve projelerin yazımı, basımı ve teslimine ilişkin usul ve esasları düzenleyen resmi bir yönergedir. Bu yazıda kılavuzun dayanağından kapak düzenine, jüri imza alanlarından kaynakça kurallarına kadar tüm önemli noktaları ele alıyoruz.
Kılavuz, İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği’ne dayanılarak hazırlanmıştır ve enstitü bünyesindeki tüm anabilim ve anasanat dallarını kapsar. Bu bağlamda kılavuz, sadece bir öneri metni değil, öğrencilerin tez sürecinde uymakla yükümlü olduğu bağlayıcı bir düzenlemedir.
Nişantaşı Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzunun Amacı ve Kapsamı
Yönergenin temel amacı, enstitü bünyesinde yürütülen tez ve projelerin yazım, basım ve teslim süreçlerine ilişkin esas ve usulleri standart bir çerçevede düzenlemektir. Kapsam maddesinde belirtildiği üzere yönerge, tezlerin biçimsel ve yöntemsel kurallarını bütünüyle ele alır; bu da öğrencinin tez yazımının her aşamasında kılavuza başvurabileceği anlamına gelir.
Yönergede kullanılan temel tanımlar arasında anabilim/anasanat dalı, enstitü, danışman ve jüri gibi kavramlar açık biçimde tarif edilir. Bu tanımlar, öğrencinin tez sürecindeki resmi terminolojiye hakim olmasını kolaylaştırır.
Kapak, İç Kapak ve Jüri İmza Alanları
Nişantaşı Üniversitesi tez yazım kılavuzuna göre iç kapak, dış kapaktaki bilgilerle aynı içeriği ve aynı şekil şartlarını taşır. Ancak iç kapakta dış kapaktan farklı olarak, danışmanın unvanı ve tarih bilgisinin yer aldığı bölüme tezin kabul tarihi, ORCID kimliği ve jüri üyelerine ilişkin bilgiler eklenir.
Jüri imza alanlarının düzenlenmesinde tez türüne göre farklı sayılar öngörülür: yüksek lisans tezlerinde üç, doktora tezlerinde ise beş kişi için imza alanı hazırlanmalıdır. Ortak danışmanlı ve yedi jüri üyesi bulunan tezlerde ise yedi kişilik imza alanı oluşturulması gerekir. Bu detay, özellikle çok danışmanlı disiplinlerarası tezlerde sıkça gözden kaçan bir noktadır.
Sayfa Düzeni, Başlık Biçimi ve Yazı Tipi Kuralları
- Bölüm başlıkları büyük harflerle, kalın ve belirli bir punto ile yazılır
- Ana metin, akademik yazım için standart kabul edilen yazı tipi ve punto ile hazırlanır
- Satır aralığı 1,5 olarak uygulanır
- Her ana bölüm yeni bir sayfadan başlar
- Ekler, ‘EK 1’, ‘EK 2’ şeklinde sırayla numaralandırılır ve her biri yeni sayfadan başlar
Tezin metin kısmı, konunun uzunluğuna ve derinliğine göre ana ve alt bölümlere ayrılır; her bölüm için uygun bir başlık ve numaralandırma sistemi kullanılması zorunludur. Bu numaralandırma sistemine tez boyunca tutarlı biçimde sadık kalınması, hem okunabilirliği artırır hem de jüri değerlendirmesini kolaylaştırır.
Ekler ve Dijital Materyallerin Teslimi
Tez kapsamında bir yazılım geliştirilmişse, kaynak kodlarının ayrı bir CD veya USB bellek ile teslim edilmesi istenir. Bu, özellikle bilgisayar mühendisliği, yönetim bilişim sistemleri gibi teknik alanlarda hazırlanan tezlerde sıkça karşılaşılan bir gerekliliktir. Ekler bölümünün düzenlenmesinde her ekin ayrı bir sayfadan başlaması ve sıralı biçimde numaralandırılması şarttır.
Tezsiz yüksek lisans programlarında hazırlanan bitirme projeleri için de ayrı bir yazım kılavuzu bulunur; bu kılavuz, tez kılavuzuyla büyük ölçüde ortak kurallar taşısa da kapsam ve beklenti bakımından farklılık gösterebilir.
Kaynakça ve Atıf Standartları
Nişantaşı Üniversitesi tez yazım kılavuzu, kaynak gösteriminde tutarlı bir atıf sisteminin tez boyunca kesintisiz kullanılmasını şart koşar. Sosyal Bilimler Enstitüsü’ne bağlı tezlerde akademik yazının niteliği, literatür taramasının derinliği ve kaynakların güncelliği özellikle önemsenir. Doğrudan alıntıların sınırlı tutulması, dolaylı alıntılarda ise fikrin öğrencinin kendi cümleleriyle ifade edilmesi beklenir.
Kaynakça listesinin, metin içinde atıfta bulunulan tüm kaynakları eksiksiz biçimde içermesi ve alfabetik sıralamaya uygun olması gerekir. Kaynak yönetim yazılımlarının kullanılması, büyük hacimli tezlerde biçimsel tutarlılığı korumanın en pratik yollarından biridir.
Tez Savunma Süreci ve Teslim Aşaması
Tez tamamlandıktan sonra öğrencinin, enstitünün belirlediği savunma başvuru sürecini takip etmesi gerekir. Savunma öncesinde kılavuzda yer alan kontrol listesinin (kapak düzeni, jüri imza alanları, sayfa numaralandırma, ekler) eksiksiz uygulanması, sürecin sorunsuz ilerlemesini sağlar. Savunma sonrası düzeltme istenmesi halinde, değişikliklerin belirlenen süre içinde tamamlanıp kılavuza uygun biçimde yeniden teslim edilmesi zorunludur.
Nişantaşı Tez Yazımında Sık Karşılaşılan Sorunlar
Jüri imza alanı sayısının tez türüne göre yanlış hazırlanması
Yüksek lisans ve doktora tezleri için farklı imza alanı sayılarının kılavuzdan teyit edilmesi hataları önler.
Ek dosyaların (kaynak kodu, anket formu vb.) eksik veya yanlış formatta teslim edilmesi
Dijital ekler için CD/USB gerekliliği baştan planlanmalı, teslim öncesi kontrol edilmelidir.
Bölüm numaralandırma sisteminin tez içinde tutarsız uygulanması
Word’de otomatik başlık stilleri kullanmak, numaralandırmanın baştan sona tutarlı kalmasını sağlar.
Kaynakça biçiminin farklı bölümlerde farklı uygulanması
Kaynak yönetim yazılımı ile atıf stilinin tez boyunca sabit tutulması önerilir.
Sık Sorulan Sorular
Nişantaşı Üniversitesi tez yazım kılavuzuna nasıl ulaşabilirim?
Güncel kılavuz, İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü’nün resmi web sayfasında PDF formatında yayımlanır.
Doktora tezinde kaç jüri üyesi için imza alanı hazırlanmalı?
Standart doktora tezlerinde beş, ortak danışmanlı ve yedi üyeli jürilerde ise yedi kişilik imza alanı düzenlenmelidir.
Tez kapsamında geliştirdiğim yazılımı nasıl teslim etmeliyim?
Yazılım kaynak kodları, tezin basılı nüshasından ayrı olarak bir CD veya USB bellek ile enstitüye teslim edilmelidir.
Tezsiz yüksek lisans bitirme projesi de aynı kılavuza mı tabidir?
Hayır, tezsiz yüksek lisans bitirme projeleri için ayrı bir yazım kılavuzu bulunur; temel kurallar ortak olsa da kapsam ve beklentiler farklılaşabilir.
Tez Önerisi ve Danışman Atama Süreci
İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü’nde tez sürecinin ilk adımı, danışman atamasının ardından tez önerisinin hazırlanmasıdır. Tez öneri formu, araştırma sorusunun, amacın, kapsamın ve yöntemin özetlendiği standart bir belgedir ve kılavuzda belirtilen biçim kurallarına uygun şekilde hazırlanmalıdır. Enstitü yönetim kurulunun tez önerisini onaylamasının ardından öğrenci resmi olarak tez yazım sürecine başlamış sayılır.
Danışmanla yapılacak ilk toplantılarda, araştırma yönteminin kılavuzda öngörülen bölüm yapısına (giriş, kavramsal çerçeve, yöntem, bulgular, tartışma, sonuç) nasıl oturtulacağının netleştirilmesi, ilerleyen aşamalarda yaşanabilecek büyük revizyonların önüne geçer. Özellikle sanat ve tasarım gibi anasanat dallarında hazırlanan tezlerde, uygulamalı çalışmanın metinle nasıl bütünleştirileceği kılavuzda ayrıca ele alınır.
Literatür Taraması ve Kavramsal Çerçeve Oluşturma
Nişantaşı Üniversitesi tez yazım kılavuzu öngördüğü akademik yazın kalitesine ulaşmak için literatür taramasının sistematik ve güncel kaynaklara dayalı olarak yürütülmesi gerekir. Kavramsal çerçevenin, çalışmanın araştırma sorularıyla doğrudan ilişkilendirilmesi ve alandaki güncel tartışmalara referans verilmesi, tezin özgün katkısının net biçimde ortaya konmasını sağlar.
Literatür taraması sırasında toplanan kaynakların bir kaynak yönetim yazılımına aktarılması, hem kaynakça hazırlama sürecini hızlandırır hem de kılavuzda öngörülen atıf tutarlılığının korunmasına yardımcı olur. Kaynakların güncelliği, özellikle hızla gelişen disiplinlerde (örneğin dijital medya, işletme, bilişim) tezin bilimsel değerini doğrudan etkiler.
Yöntem, Bulgular ve Tartışma Bölümlerinin Yazımı
Yöntem bölümünde araştırma deseninin, örneklem seçiminin ve veri toplama tekniklerinin ayrıntılı biçimde açıklanması, kılavuzun öngördüğü bilimsel şeffaflık ilkesinin bir gereğidir. Anket, mülakat veya gözlem gibi veri toplama araçları kullanılmışsa, bu araçların geçerlik ve güvenirlik bilgilerinin de yöntem bölümünde belirtilmesi beklenir.
Bulgular bölümünde elde edilen sonuçların tablo ve şekillerle desteklenmesi, tartışma bölümünde ise bu bulguların literatürdeki diğer çalışmalarla karşılaştırılarak yorumlanması gerekir. Bu iki bölümün birbirine karıştırılmaması, kılavuzun öngördüğü akademik yazım disiplininin temel unsurlarından biridir.
Tez Teslimi Öncesi Kapsamlı Kontrol Listesi
- İç kapak ve dış kapak bilgileri kılavuzdaki şablonla birebir uyumlu mu?
- Jüri imza alanları tez türüne (yüksek lisans/doktora) göre doğru sayıda mı?
- Bölüm başlıkları ve numaralandırma sistemi tez boyunca tutarlı mı?
- Ekler sırayla numaralandırılmış ve her biri yeni sayfadan mı başlıyor?
- Kaynakça, metin içi atıflarla birebir örtüşüyor mu?
- Dijital ekler (yazılım kaynak kodu, anket formu) teslim için hazır mı?
Bu kontrol listesinin tez savunma başvurusundan önce eksiksiz tamamlanması, enstitü tarafından biçimsel gerekçeyle geri gönderilme riskini önemli ölçüde azaltır. Ayrıca ciltleme öncesinde son bir kez kılavuzla karşılaştırmalı kontrol yapılması önerilir.
Farklı Anabilim ve Anasanat Dallarında Kılavuzun Uygulanışı
İstanbul Nişantaşı Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, işletme, psikoloji, mimarlık, güzel sanatlar, bilgisayar mühendisliği gibi birçok farklı anabilim ve anasanat dalında lisansüstü eğitim vermektedir. Tez yazım kılavuzu, bu farklı disiplinlerin ortak biçimsel çerçevesini oluştururken, her alanın kendine özgü raporlama ihtiyaçlarına da alan tanır. Örneğin güzel sanatlar alanındaki tezlerde uygulamalı çalışmanın görsel dokümantasyonu ayrı bir ekler bölümünde sunulabilirken, işletme alanındaki tezlerde anket ve ölçek formlarının orijinal hallerinin ek olarak sunulması istenir.
Bilgisayar mühendisliği ve yönetim bilişim sistemleri gibi teknik alanlarda hazırlanan tezlerde, kılavuzun öngördüğü yazılım kaynak kodu teslimi kuralı özel önem taşır. Bu kural gözden kaçırıldığında, tez savunma başvurusu eksik belge nedeniyle işleme alınmayabilir.
Tez Yazım Sürecinde Zaman Planlaması
Nişantaşı Üniversitesi’nde tez süreci, danışman atamasından savunmaya kadar birkaç dönemi kapsayan bir çalışmadır. Bu süreçte kılavuza uyumun erken aşamalarda sağlanması, teslim öncesinde ortaya çıkabilecek biçimsel sorunların önüne geçer.
- Danışman ataması ve tez önerisi hazırlığı: ilk 4-6 hafta
- Literatür taraması ve kavramsal çerçeve oluşturma: 6-8 hafta
- Yöntem tasarımı ve veri toplama: araştırma türüne göre değişken
- Yazım, danışman geri bildirimi ve biçimsel revizyon: 10-12 hafta
- Savunma başvurusu, kontrol listesi ve ciltleme: 1-2 hafta
Sık Kullanılan Dijital Araçlar ve Öneriler
Kaynak yönetim yazılımları, kılavuzda öngörülen atıf tutarlılığını korumanın en pratik yoludur. Word’de oluşturulacak başlık stilleri, içindekiler tablosunun ve sayfa numaralandırmasının otomatik güncellenmesini sağlayarak zaman kazandırır. İntihal tarama yazılımları ise teslim öncesinde metnin özgünlüğünü doğrulamak için kullanılmalıdır.
Ayrıca büyük hacimli tezlerde, her bölümü ayrı bir belge olarak yazıp sonradan birleştirmek yerine, tek bir ana belgede çalışmak ve düzenli aralıklarla yedekleme yapmak, biçimsel tutarlılığın korunmasına ve olası veri kayıplarının önlenmesine yardımcı olur.
Tez Onayı Sonrası Arşivleme ve Akademik Görünürlük
Nişantaşı Üniversitesi tez yazım kılavuzuna uygun şekilde hazırlanan ve savunması kabul edilen tezler, Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezi’ne yüklenmek üzere enstitü tarafından işleme alınır. Bu aşamada basılı nüsha ile dijital nüsha arasında herhangi bir içerik farkı bulunmaması gerekir; aksi halde arşivleme süreci gecikebilir. Öğrencinin ayrıca tezin veri tabanında erişime açılıp açılmayacağına ilişkin izin formunu doldurması istenir.
Tez sürecinde edinilen literatür tarama, kaynak gösterme ve bilimsel yazım becerileri, mezuniyet sonrasında akademik makale yazımı veya konferans bildirisi hazırlama gibi çalışmalarda da doğrudan işe yarar. Bu nedenle kılavuza uyum sağlamak, yalnızca bir teslim şartı değil, uzun vadeli bir akademik yazarlık yatırımı olarak da değerlendirilmelidir.
Akademik Dil ve Anlatım Standartları
Nişantaşı Üniversitesi tez yazım kılavuzu, akademik metnin nesnel, açık ve tutarlı bir dille kaleme alınmasını bekler. Cümle yapılarının gereksiz karmaşıklıktan uzak, anlaşılır biçimde kurulması; teknik terimlerin ilk kullanımda tanımlanması ve tez boyunca aynı terminolojiye sadık kalınması, okunabilirliği artıran temel unsurlardır.
Tez tamamlandıktan sonra yazım ve noktalama hatalarının giderilmesi için metnin sesli okunması veya bağımsız bir kişi tarafından gözden geçirilmesi, savunma öncesinde küçük ama fark edilir hataların önlenmesine yardımcı olur. Bu adım, özellikle uzun ve çok bölümlü tezlerde kolayca atlanan ama etkisi büyük olan bir kontrol aşamasıdır.
Tez Yazımında Sıkça Gözden Kaçan İnce Detaylar
Nişantaşı Üniversitesi tez yazım kılavuzunda yer alan bazı ince detaylar, öğrenciler tarafından sıklıkla gözden kaçırılır. Bunlardan biri, ekler bölümündeki her belgenin (anket formu, izin yazısı, etik kurul onayı) ayrı bir ek numarasıyla ve yeni sayfadan başlayarak sunulması gerekliliğidir. Bir diğeri ise kısaltmalar listesinin, tez içinde ilk kez kullanılan her kısaltmanın açık haliyle birlikte bu listede yer alması gerektiğidir.
Ayrıca tablo ve şekil listelerinin, içindekiler bölümünden hemen sonra ayrı sayfalarda sunulması ve sayfa numaralarının ana metinle birebir örtüşmesi beklenir. Bu tür küçük ama etkili detaylara teslimden çok önce dikkat edilmesi, savunma başvurusunun ilk seferde kabul edilme olasılığını artırır.
Nişantaşı Üniversitesi tez yazım kılavuzu, enstitü bünyesinde hazırlanan tüm tez ve projelerin biçimsel ve yöntemsel bütünlüğünü sağlayan resmi bir yönergedir. Kapak düzeninden jüri imza alanlarına, ek dosyaların teslimine kadar her ayrıntıya dikkat etmek, tez savunma sürecinin sorunsuz ilerlemesini garanti altına alır. Tez yazımına başlamadan önce güncel kılavuzu indirip danışmanınızla birlikte gözden geçirmeniz, akademik sürecinizi büyük ölçüde kolaylaştıracaktır.
