Ankara’da yer alan TED Üniversitesi’nde lisansüstü tez süreci, diğer pek çok üniversiteden farklı bir isimle anılan bir birim tarafından yönetiliyor: Lisansüstü Programlar Enstitüsü. Bu isimlendirme tesadüf değil; kılavuzun kendisi de “standart” kavramına verdiği önemi daha ilk sayfasında net biçimde ortaya koyuyor. Bu yazıda TED Üniversitesi’nin tez yazım kılavuzunu ve dikkat edilmesi gereken noktaları ele alıyoruz.
“TEDU Standartları” Kavramı
TED Üniversitesi’nin kılavuzu, kendi kurallarına özel bir isim vermiş durumda: TED Üniversitesi (TEDU) Standartları. Kılavuzun amacı şöyle tanımlanıyor: TED Üniversitesi adını taşıyacak her tezin, format, kağıt ve baskı kalitesi gibi fiziksel özellikleri ile sunum standartlarını karşıladığından emin olmak. Bu ifade, biçimsel kuralların enstitü için sadece bir prosedür değil, üniversitenin kurumsal kimliğinin ve itibarının bir parçası olarak görüldüğünü gösteriyor.
Bu standartlar, Lisansüstü Programlar Enstitüsü’ne bağlı tüm lisansüstü programlardaki tezlere uygulanıyor. Yani hangi anabilim dalında kayıtlı olursanız olun, aynı temel TEDU Standartları çerçevesinden geçiyorsunuz.
Bir Bilimsel Çalışmanın İki Yönü
Kılavuzun genel kurallar bölümünde dikkat çeken kavramsal bir çerçeve var: her bilimsel çalışmanın başlıca iki yönü bulunduğu belirtiliyor. Bunlardan biri çalışmanın içeriğini denetleyen akademik ölçütler, diğeri ise tezin sunum ve biçim standartları. Bu ayrım önemli çünkü kılavuz, bu iki yönün birbirinden bağımsız olarak değerlendirildiğini ima ediyor: danışmanınız içeriği ne kadar güçlü bulursa bulsun, biçimsel standartlara uymayan bir tez TEDU Standartları açısından eksik sayılabilir.
Kılavuzda ayrıca dikkat çeken bir uyarı var: enstitünün web sayfasında verilen şablonlar kullanılsa bile, tezin yine de kılavuzda belirlenmiş kurallara uygunluğunun ayrıca kontrol edilmesi gerekiyor. Yani hazır şablonu indirip kullanmak, biçimsel kontrolden tamamen muaf olmanız anlamına gelmiyor — şablonu kullansanız bile metninizi kılavuzla karşılaştırarak son bir kontrolden geçirmeniz bekleniyor.
Tez Hangi Dilde Yazılmalı?
TED Üniversitesi’nin kılavuzunda dikkat çeken net bir kural var: tez, kayıtlı olduğunuz Ana Bilim Dalının eğitim dilinde yazılıyor. Bu, TED Üniversitesi gibi bazı programları İngilizce, bazılarını Türkçe yürüten bir kurumda önemli bir netlik sağlıyor — tez dilini kendi tercihinize göre değil, programınızın resmî eğitim diline göre belirlemeniz gerekiyor. Programınızın eğitim dilini net bilmiyorsanız, bunu tez yazımına başlamadan önce bölüm başkanlığınızdan teyit etmeniz, daha sonra dil değişikliği gibi büyük bir revizyonla karşılaşmanızı önler.
Baskı Kalitesi ve Tutarlılık Vurgusu
Kılavuzda teknik biçim kurallarının yanı sıra, baskı kalitesine dair de somut bir beklenti var: tüm sayfaların aynı orijinalden yapılmış olması ve tez boyunca sürekli koyu renkte (tutarlı baskı yoğunluğunda) basılması gerekiyor. Bu, farklı zamanlarda, farklı yazıcılarda veya farklı toner/kartuş seviyeleriyle basılan sayfaların bir araya getirilmesinin sorun yaratabileceği anlamına geliyor. Tezinizi ciltletmeden önce, tüm nüshayı aynı yazıcıda ve mümkünse tek seferde basmanız, bu tutarlılık kuralını karşılamanın en pratik yolu.
Ayrıca yazı tipi ve yazı tipi boyutunun tez boyunca tutarlı olması gerektiği ayrıca vurgulanıyor — bu, farklı bölümleri farklı zamanlarda yazan öğrencilerin özellikle dikkat etmesi gereken bir nokta, çünkü kopyala-yapıştır yoluyla başka kaynaklardan alınan metin parçaları genellikle farklı bir yazı tipiyle gelir ve fark edilmeden tez içinde kalabilir.
Tez Cildi Kapakları Ayrı Ayrı Ele Alınmış
Kılavuzun içindekiler yapısına bakıldığında, tez cildinin ön ve arka kapağının ayrı başlıklar altında ele alındığı görülüyor: “Tez Cildi Ön Kapağı” ve “Tez Cildi Arka Kapağı.” Bu ayrım, TED Üniversitesi’nin kapak tasarımına sadece ön yüzle sınırlı değil, cildin bütününe dair net beklentileri olduğunu gösteriyor. Ciltleme işlemine geçmeden önce her iki kapağın da kılavuzdaki örnek şablona uygun hazırlandığından emin olmanız gerekiyor.
Öğrencilerin Dikkat Etmesi Gereken Noktalar
- Enstitünün hazır şablonunu kullansanız bile metni kılavuzla ayrıca karşılaştırmak
- Tez dilini kendi tercihinize göre değil, Ana Bilim Dalının resmî eğitim diline göre belirlemek
- Tüm tez nüshasını aynı yazıcıda, tutarlı baskı yoğunluğuyla basmak
- Yazı tipi ve boyutunu tez boyunca kontrol edip, kopyalanan metinlerde farklılık kalmadığından emin olmak
- Ciltleme öncesi hem ön hem arka kapağı kılavuzdaki örnekle karşılaştırmak
Akla Gelen Sorular
TED Üniversitesi’nde tez yazım kurallarının resmî adı nedir?
Kılavuzda bu kurallar “TED Üniversitesi (TEDU) Standartları” olarak anılıyor ve Lisansüstü Programlar Enstitüsü’ne bağlı tüm tezlere uygulanıyor.
Tez hangi dilde yazılmalı?
Tez, öğrencinin kayıtlı olduğu Ana Bilim Dalının eğitim diliyle aynı dilde yazılıyor.
Enstitünün hazır şablonunu kullanmak biçimsel kontrolü atlamamı sağlar mı?
Hayır, şablon kullanılsa bile tezin kılavuzda belirtilen kurallara uygunluğunun ayrıca kontrol edilmesi gerekiyor.
Tezinizin biçimsel standartlara uygunluğu, kapak tasarımı ya da baskı öncesi son kontrolü konusunda destek almak isterseniz, Tezofisi.com‘un WhatsApp hattından bize ulaşarak sürecinizin neresinde olduğunuzu paylaşabilirsiniz.
