Kapadokya Üniversitesi’nde yüksek lisans ya da doktora tezi hazırlayanların ilk sorusu genelde aynıdır: “Tez yazım kuralları hangi belgede yazıyor?” Kısa cevap şu: Üniversitenin lisansüstü programları Kapadokya Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü çatısı altında yürütülür. Tez sürecinin çerçevesini enstitünün eğitim-öğretim yönergesi ile üniversitenin lisansüstü yönetmeliği çizer. Biçimsel ayrıntılar ise enstitünün güncel şablonuna göre şekillenir. Bu yazıda bu belgeleri, dikkat edilecek noktaları ve süreci sorunsuz yönetmenin yollarını bulacaksınız.
Bir Bakışta Kapadokya Tez Süreci
- Bağlı olduğunuz birim: Kapadokya Lisansüstü Eğitim, Öğretim ve Araştırma Enstitüsü
- Ana belgeler: Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği ve Enstitü Eğitim-Öğretim Yönergesi
- Danışman: Enstitü tarafından atanan tam zamanlı öğretim üyesi
- En hassas konu: İntihal ve bilimsel etik
- En güvenli adım: Yazmaya başlamadan önce enstitüden güncel şablonu teyit etmek
Tez Kuralları Hangi Belgelerden Çıkıyor?
Kapadokya’nın lisansüstü mevzuatı iki ana metne dayanıyor. Birincisi enstitünün Eğitim-Öğretim Yönergesi. Bu belge ders alma, bırakma, kayıt, yatay geçiş ve tez konularına dair hükümleri kapsıyor. İncelediğim sürümde ilk yayın tarihi Nisan 2019, son revizyon ise Ocak 2024 (4. revizyon) olarak görünüyor. İkincisi üniversitenin Lisansüstü Eğitim-Öğretim Yönetmeliği. Bu metin tezli ve tezsiz yüksek lisans ile doktora programlarını kapsıyor. Tez, tez danışmanı ve intihal gibi kavramları da burada tanımlanıyor.
Bu iki belge, tezin “nasıl yazılacağından” önce “nasıl yürütüleceğini” belirler: kim danışman olur, konu nasıl bildirilir, hangi aşamada ne teslim edilir. Sayfa düzeni gibi teknik ayrıntılar için enstitünün öğrencilere sunduğu şablona bakmak gerekir. Mevzuat zaman zaman revize edildiği için eski bir öğrenciden aldığınız dosyaya güvenmek risklidir.
Danışmanınızın Rolü
Yönetmeliğe göre tez danışmanı, enstitüde kayıtlı öğrenciye tez çalışmasında rehberlik etmek üzere enstitü tarafından atanan tam zamanlı bir öğretim üyesidir. Uygulamada danışman konu seçimini, yöntemi ve bölüm taslaklarını yönlendirir. Biçimsel uygunluğun kontrolü ise büyük ölçüde öğrencinin sorumluluğunda kalır. Danışmanın “içerik olarak iyi” bulduğu bir metin, şablona uymadığı için enstitüden geri dönebilir. Bu yüzden iki kontrolü ayrı yapmak gerekir.
İntihal: Yönetmeliğin Öne Çıkardığı Konu
Kapadokya’nın yönetmeliği intihali şöyle tanımlıyor: Başkasının fikrini, yöntemini, verisini ya da eserini uygun atıf yapmadan, kısmen veya tamamen kendi çalışması gibi sunmak. Bu tanımın pratikteki karşılığı basit. Her dış bilgi için atıf verin, parafraz yaparken cümle yapısını da gerçekten değiştirin ve kaynakçayı metinle birebir eşleştirin. Tezi teslim etmeden önce kendi benzerlik kontrolünüzü yapmak, son dakika sürprizlerini önler.
Biçim Kurallarında Nelere Dikkat Edilmeli?
Üniversiteler arasında ayrıntılar değişse de lisansüstü tezlerde benzer bir iskelet görülür. Kapadokya’daki şablonunuzu açtığınızda şu bölümleri tutarlı biçimde doldurmanız beklenir:
- Dış kapak, iç kapak ve onay sayfası
- Türkçe özet ve İngilizce abstract
- İçindekiler, tablo ve şekil listeleri
- Giriş, yöntem, bulgular, tartışma ve sonuç bölümleri
- Kaynakça ve varsa ekler
Burada yapılacak en önemli tercih tek bir atıf sistemini baştan sona aynı biçimde uygulamaktır. Yarım yamalak karışık atıf, jüri aşamasında en sık görülen düzeltme gerekçelerinden biridir.
Öğrencilerin Sık Düştüğü Hatalar
- Eski dönemden kalma bir tez dosyasını şablon diye kullanmak
- Danışmanın içerik onayını enstitünün biçim onayıyla karıştırmak
- Tablo ve şekil numaralarını son güne bırakıp otomatik alan kullanmamak
- Kaynakçada metinde geçmeyen ya da metinde olup kaynakçada eksik kalan kaynaklar bırakmak
Sıkça Sorulan Sorular
Kapadokya Üniversitesi’nin tek bir tez yazım kılavuzu var mı?
Kamuya açık kaynaklarda tez sürecini düzenleyen yönerge ve yönetmelik net biçimde görülüyor. Sayfa düzeni gibi ayrıntılar için enstitüden güncel şablon ve duyuruları istemek en güvenli yoldur.
Eski bir öğrencinin tezini örnek şablon olarak kullanabilir miyim?
İçerik akışını incelemek için olur. Ama biçim için mutlaka enstitünün güncel dosyasını temel alın.
Tezsiz yüksek lisansta da aynı kurallar mı geçerli?
Yönetmelik hem tezli hem tezsiz programları kapsıyor. Dönem projesi biçimi için programınızın sorumlusuna danışın.
Tez Sürecinde Yalnız Kalmayın
Şablon uyumu, kaynakça düzeni, atıf tutarlılığı ve benzerlik kontrolü gibi işler, tezin asıl bilimsel yükünün üstüne biner. Bu aşamalarda profesyonel bir göz zaman kazandırır. Tez sürecinizin her aşamasında destek almak için Tezofisi.com üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.
