Kategori: Tez Yazım Kılavuzları · Okuma Süresi: ~6 dakika · Güncelleme: 2026
İstanbul Aydın Üniversitesi (İAÜ) Lisansüstü Eğitim Enstitüsü’nde yüksek lisans veya doktora tezi hazırlayan öğrenciler için tez yazım süreci, üniversitenin kendi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği ile bu yönetmeliğe dayanan Tez ve Proje Yazım Kılavuzu üzerinden yürütülür. Türkiye’nin en çok uluslararası öğrenciye sahip vakıf üniversitelerinden biri olan İAÜ’nün kılavuz seti, Türkçe programların yanı sıra yabancı dilde ve Arapça eğitim veren programları da kapsayacak şekilde üç ayrı dilde hazırlanmıştır. Bu yazıda İAÜ’de tez yazım sürecinin temel ilkelerini, kullanılan şablonları ve teslim sonrası adımları bir arada topladık.
Tez ve Proje Yazım Kılavuzunun Amacı ve Kapsamı
İAÜ Tez ve Proje Yazım Kılavuzu’nun amacı, İstanbul Aydın Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği uyarınca Lisansüstü Eğitim Enstitüsü’nde hazırlanan tez ve projelerle ilgili yazım esaslarını tek bir çatı altında düzenlemektir. Kılavuz, enstitüde hazırlanan yüksek lisans ve doktora tezlerinin hazırlanmasına ilişkin hükümleri; tanımlar bölümünden başlayarak biçimsel kurallara kadar ayrıntılı biçimde ortaya koyar. Kılavuzun en dikkat çekici yönlerinden biri, yalnızca Türkçe değil, aynı zamanda İngilizce ve Arapça olarak da üç ayrı sürümde yayımlanmış olmasıdır; bu sayede yabancı dilde veya Arapça eğitim gören programlardaki öğrenciler de kendi eğitim dillerine uygun resmi kılavuza doğrudan erişebilir.
Temel İlkeler: Terim Birliği ve Alıntı Kuralları
Kılavuzun ‘Temel İlkeler’ bölümü, akademik yazımda tutarlılığı sağlamaya yönelik önemli kurallar içerir. Buna göre tezlerde kullanılan terimlerde birlik sağlanmalıdır; örneğin metin boyunca ‘kanun’ ile ‘yasa’, ‘tabiat’ ile ‘doğa’ veya ‘teori’ ile ‘kuram’ gibi eş anlamlı terimlerden hangisi tercih edilecekse, o terimin tez boyunca tutarlı biçimde kullanılması beklenir. Başka kaynaklardan aynen yapılan alıntılarda ise uzunluğa göre farklı bir sunum biçimi uygulanır: alıntı bir cümleye sığacak kısalıktaysa tırnak içinde ve italik olarak; iki ile on satır arasındaysa tırnak içinde, italik ve ayrı bir paragraf halinde; on satırdan uzun alıntılar ise doğrudan metin içine değil, tezin ‘Ekler’ kısmında gösterilmelidir. Bu üç kademeli alıntı kuralı, özellikle sosyal bilimler ve hukuk alanındaki tezlerde sıkça atlanan bir detaydır.
Şablonlar ve Çok Dilli Doküman Seti
İAÜ Lisansüstü Eğitim Enstitüsü’nün web sayfasında öğrencilerin kullanımına sunulan başlıca dokümanlar şunlardır:
- Tez ve Proje Yazım Kılavuzu (Türkçe)
- Tez ve Proje Yazım Kılavuzu (İngilizce)
- Tez ve Proje Yazım Kılavuzu (Arapça)
- Arapça Tez ve Proje Yazım Şablonu (tek taraflı basım)
- Arapça Tez ve Proje Yazım Şablonu (çift taraflı basım)
- Tez Teslim Kılavuzu ve Tez Tesliminden Sonraki Adımlar dokümanları
Arapça şablonun hem tek taraflı hem çift taraflı basım seçeneğiyle ayrı ayrı sunulması, İAÜ’nün Arapça eğitim veren programlarındaki (özellikle hukuk ve sosyal bilimler alanındaki) uluslararası öğrenci yoğunluğunu yansıtır. Türkçe veya İngilizce programa kayıtlı bir öğrencinin yanlışlıkla Arapça şablon üzerinden çalışması, tezin teslim aşamasında biçimsel olarak reddedilmesine yol açabileceğinden, sürecin en başında doğru dil setinin seçilmesi önem taşır.
Tez Önerisi İçin Zaman Çizelgesi
Kılavuzda ve enstitü uygulamalarında belirtildiği üzere, yüksek lisans öğrencilerinin ikinci yarıyıl sonuna kadar tez önerilerini hazırlamaları beklenir. Doktora öğrencileri için ise bu süre, yeterlik sınavının ardından altı ay içinde tez önerisinin sunulması şeklinde işler. Bu süreler, öğrencinin akademik takvimini planlarken danışman atamasını, literatür taramasını ve tez konusu onayını zamanında tamamlaması açısından belirleyicidir. Süresi içinde tez önerisini sunmayan öğrenciler, enstitü yönetmeliğinde tanımlanan ek süre veya kayıt dondurma gibi prosedürlerle karşılaşabilir; bu nedenle zaman çizelgesini danışmanla birlikte erken aşamada netleştirmek önerilir.
Biçimsel Gereklilikler ve Etik Kurallar
Kılavuz, tezlerin bilgisayar ortamında hazırlanması ve lazer ya da mürekkep püskürtmeli yazıcı ile çıktı alınması gerektiğini açıkça belirtir; bu, tez baskısının okunabilirlik ve arşivleme standartlarına uygun olmasını garanti altına almayı amaçlar. İntihal yapılmaması ve bilimsel etik kurallarına eksiksiz uyulması, kılavuzun vurguladığı bir diğer temel gerekliliktir. Bu kapsamda öğrencilerin tezlerini teslim etmeden önce intihal tarama raporu almaları ve raporun enstitünün belirlediği eşik değerin altında kalması beklenir. Ayrıca bazı programlarda mezuniyet için Yayın Şartı Yönergesi kapsamında ulusal veya uluslararası bir yayın şartı da aranabilir; bu şart, öğrencinin ders yükünü tamamlamasının yanı sıra ek bir akademik çıktı üretmesini gerektirir.
Tez Teslimi ve Sonrası
İAÜ, tez savunmasının ardından izlenmesi gereken adımları ‘Tez Tesliminden Sonraki Adımlar’ başlıklı ayrı bir dokümanla öğrencilere sunar. Bu doküman, ciltli nüsha teslimi, YÖK Ulusal Tez Merkezi’ne yükleme, dijital arşivleme ve diploma sürecine ilişkin işlemleri sırasıyla açıklar. Ayrı bir ‘Tez Teslim Kılavuzu’ ise teslim öncesi dosya biçimi, sayfa düzeni kontrolü ve gerekli imza/onay belgelerine dair pratik bir kontrol listesi işlevi görür. Bu iki dokümanın birlikte incelenmesi, savunma sonrası sürecin idari açıdan aksamadan tamamlanmasını sağlar.
Sık Yapılan Hatalar
- Programın eğitim diline uygun olmayan kılavuz/şablonun kullanılması (örn. Arapça programda Türkçe şablon)
- Alıntı uzunluğuna göre değişen sunum biçiminin (tırnak/italik/ek) uygulanmaması
- Terim tutarlılığının tez boyunca korunmaması (aynı kavram için farklı terimlerin kullanılması)
- Tez önerisi teslim süresinin (2. yarıyıl sonu / yeterlik sonrası 6 ay) kaçırılması
- Teslim sonrası adımların (YÖK yükleme, ciltli nüsha vb.) eksik takip edilmesi
Sıkça Sorulan Sorular
İAÜ’de tez hangi dillerde hazırlanabilir?
Kılavuz Türkçe, İngilizce ve Arapça olarak üç ayrı dilde yayımlanır; hangi dilin kullanılacağı kayıtlı olduğunuz programın eğitim diline göre belirlenir.
Yüksek lisans tez önerisi ne zaman teslim edilmeli?
Genel uygulamaya göre yüksek lisans öğrencileri ikinci yarıyıl sonuna kadar tez önerilerini hazırlamalıdır.
On satırdan uzun alıntılar nasıl gösterilir?
Kılavuza göre on satırdan uzun alıntılar ana metin içinde değil, tezin Ekler bölümünde sunulmalıdır.
Tez Ofisi ile Doğru Şablonla Baştan Doğru İlerleyin
İAÜ’nün çok dilli kılavuz yapısı ve alıntı/terim tutarlılığına dair ayrıntılı kuralları, özellikle sürecin başında kolayca gözden kaçabilecek noktalardır. Tez Ofisi’nin akademik danışmanlık kadrosu, programınızın eğitim diline uygun güncel şablonu belirlemekten alıntı ve kaynakça düzenine, intihal oranının düşürülmesinden teslim sonrası adımların takibine kadar sürecin tamamında yanınızda olur. Tezinizi zamanında ve kılavuza tam uyumlu şekilde tamamlamak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
