İstanbul’da yer alan İstinye Üniversitesi’nde lisansüstü tez hazırlayan öğrenciler, enstitülerin yayımladığı resmî kılavuzlara göre hareket ediyor. Üniversitenin Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nün yayımladığı “Tez Yazım Kılavuzu”, kapsamlı ve oldukça titiz bir biçimsel çerçeve sunuyor. Bu yazıda kılavuzun içeriğini ve tez sürecinde dikkat etmeniz gereken noktaları ele alıyoruz.
Kılavuzun Kapsamı Sadece Nihai Tezle Sınırlı Değil
İstinye Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nün kılavuzu, ilk bakışta dikkat çeken bir genişliğe sahip. Kılavuz yalnızca teslim edilecek bitmiş tezleri değil, tez önerilerini, projeleri ve Tez İzleme Komitesi’ne sunulacak ara raporları da kapsıyor. Bu, doktora öğrencilerinin süreç boyunca komiteye sunduğu her ilerleme raporunun da aynı biçimsel standarda tabi olduğu, dolayısıyla kılavuzu sadece tez teslim aşamasında değil, programın en başından itibaren tanımanız gerektiği anlamına geliyor.
Kılavuzda ayrıca net bir uyarı var: çalışmanın bilimsel içeriği ne kadar güçlü olursa olsun, yazımının da enstitünün standartlarını karşılaması gerekiyor. Yani içerik kalitesi, biçimsel uygunsuzluğun telafisi olarak görülmüyor — ikisi birbirinden bağımsız, ayrı ayrı sağlanması gereken şartlar.
Teslim Paketinde Neler Olmalı?
İstinye Üniversitesi’nin kılavuzu, tezin kendisinin yanında teslim edilmesi gereken ek belgeleri de ayrıntılı biçimde listeliyor. Teslim paketinde şunlar bulunuyor:
- Tezin ve özet sayfalarının yer aldığı 3 adet CD
- Tez Onay Sayfası
- Tezlerin Çoğaltılması ve Yayımı için İzin Belgesi
- Tez Veri Giriş Formu
Bu dört unsurdan herhangi birinin eksik olması, teslim sürecinin tamamlanmasını engelleyebiliyor. Özellikle “Tezlerin Çoğaltılması ve Yayımı için İzin Belgesi” gibi hukuki nitelikli bir belgeyi son güne bırakmak yerine, savunma tarihine yaklaşırken önceden hazırlamanız, teslim gününde sürpriz yaşamanızı önler.
Patentlenebilir Bilgi İçeren Tezlerde Ekstra Bir Adım
Sağlık bilimleri alanının doğası gereği, İstinye Üniversitesi’nin kılavuzunda dikkat çeken özel bir madde var: eğer tez patentlenebilir nitelikte bilgi içeriyorsa, tezin kamuya açılmasından önce bu durumun Sağlık Bilimleri Enstitüsü’ne bildirilmesi ve ilgili talebin değerlendirilmesi gerekiyor. Bu, özellikle biyomedikal mühendislik, ilaç geliştirme veya yeni bir tedavi yöntemi gibi ticarileşme potansiyeli taşıyan araştırmalarda kritik bir adım. Eğer çalışmanızın böyle bir potansiyeli olduğunu düşünüyorsanız, bu süreci danışmanınızla ve enstitüyle tez tamamlanmadan çok önce konuşmanız, hem fikri mülkiyet hakkınızı korur hem de tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi’ne yüklenme sürecinde gecikme yaşamanızı önler.
Fiziksel Temizlik Kuralı: Silinti ve Düzeltme Yasağı
Kılavuzda yer alan somut ve kesin bir kural, tezin fiziksel bütünlüğüyle ilgili: tez üzerinde silintiler, kazıntılar ya da elle yapılmış düzeltmeler bulunamıyor. Bu, dijital çağda şaşırtıcı gelebilecek bir madde gibi görünse de, aslında ciltleme sonrası basılı nüshada herhangi bir elle müdahalenin kabul edilmediğini, yani her düzeltmenin dijital dosyada yapılıp yeniden bastırılması gerektiğini vurguluyor. Ciltleme öncesi tezinizi dikkatlice son bir kez okumanız, ciltlendikten sonra elle düzeltme yapma zorunluluğuyla karşılaşmamanız için önemli.
Biçimsel Temel Kurallar
İstinye Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nün kılavuzunda yer alan teknik yazım kuralları şöyle özetlenebilir:
- Tez, Times New Roman yazı tipinde ve 12 punto kullanılarak yazılmalı
- Yazı tipi boyutu tez boyunca tutarlılık göstermeli (ilgili bilim alanının gerektirdiği özel durumlar dışında)
- Tez metni 1,5 satır aralığıyla, sağ ve sol kenarlara yaslanarak (iki yana yaslı) yazılmalı
Kılavuz ayrıca tez yazımına ilişkin iki temel kuraldan söz ediyor; bunlardan ilki yazım biçiminin mümkün olduğunca enstitünün standart şablonuna sadık kalınarak uygulanması gerektiğine işaret ediyor. Bu tür temel kuralların tam listesini, enstitünün güncel PDF kılavuzundan kontrol etmeniz en sağlıklısı olacaktır.
Tez İzleme Komitesi Raporlarını da Aynı Titizlikle Hazırlayın
Kılavuzun kapsamına tez izleme komitesi raporlarının da dahil edilmiş olması, İstinye Üniversitesi’nde doktora sürecinin tek seferlik bir biçim kontrolünden ibaret olmadığını gösteriyor. Komiteye sunacağınız her ilerleme raporunu, nihai tezde kullanacağınız yazı tipi, punto ve sayfa düzeniyle tutarlı hazırlamak, hem komite üyeleri için daha profesyonel bir izlenim bırakır hem de nihai tez yazım aşamasında biçim dönüştürme derdini ortadan kaldırır.
Öğrencilerin Dikkat Etmesi Gereken Noktalar
- Teslim paketindeki dört unsuru (CD, onay sayfası, izin belgesi, veri giriş formu) eksiksiz hazırlamak
- Patentlenebilir bulgularınız varsa, kamuya açılma öncesi enstitüyle iletişime geçmeyi ihmal etmemek
- Ciltleme öncesi tezi son kez dikkatle okuyup, ciltleme sonrası elle düzeltme ihtiyacı doğmasını önlemek
- Times New Roman 12 punto ve 1,5 satır aralığı kuralını tez boyunca korumak
- Tez izleme komitesi raporlarını da nihai tezle aynı biçimsel titizlikle hazırlamak
Akla Gelen Sorular
İstinye Üniversitesi’nde tez teslim paketinde hangi belgeler isteniyor?
3 adet CD (tez ve özet sayfalarıyla), Tez Onay Sayfası, Tezlerin Çoğaltılması ve Yayımı için İzin Belgesi ve Tez Veri Giriş Formu birlikte teslim ediliyor.
Tezim patentlenebilir bir buluş içeriyorsa ne yapmalıyım?
Tezin kamuya açılmasından önce bu durumu Sağlık Bilimleri Enstitüsü’ne bildirip ilgili talebi değerlendirtmeniz gerekiyor.
Ciltlenmiş tezde elle düzeltme yapılabilir mi?
Hayır, kılavuz tez üzerinde silinti, kazıntı veya elle düzeltme yapılmasına izin vermiyor; düzeltmelerin dijital dosyada yapılıp yeniden bastırılması gerekiyor.
Tezinizin teslim paketi, biçimsel kontrolü ya da patent başvuru süreciyle ilgili destek almak isterseniz, Tezofisi.com’un WhatsApp hattından bize ulaşarak sürecinizin neresinde olduğunuzu paylaşabilirsiniz.
