Lisansüstü eğitim sürecinin en kritik aşaması, hiç şüphesiz tezin yazımı ve formatlanmasıdır. Sinop Üniversitesi Sosyal, Fen ve Sağlık Bilimleri Enstitüleri bünyesinde yüksek lisans veya doktora tezi hazırlayan öğrenciler için en büyük zorluklardan biri, akademik içeriği üretirken Sinop Üniversitesi Tez Yazım Kılavuzu ilkelerine eksiksiz uymaktır. Tez teslim sürecinde format hataları nedeniyle revizyon (düzeltme) almak, mezuniyet sürecini uzatabilir ve zaman kaybına yol açabilir.
Bu rehberde, Sinop Üniversitesi tez formatına uygun bir akademik çalışmanın nasıl hazırlanması gerektiğini, sayfa düzeninden kaynakça biçimlendirmesine kadar adım adım inceliyoruz.
Sinop Üniversitesi Tez Formatının Temel Esasları
Tez yazımında ilk kural, çalışmanın görsel ve biçimsel bütünlüğünü sağlamaktır. Sinop Üniversitesi Enstitüleri tarafından belirlenen standartlar, tezin okunabilirliğini artırmayı ve ulusal tez merkezleri (YÖK Tez Merkezi) standartlarına uyum sağlamayı amaçlar.
Sayfa Düzeni ve Kenar Boşlukları
Tezinizin ciltlenmesi ve okunması sırasında metin kaybı yaşanmaması adına kenar boşlukları hassasiyetle ayarlanmalıdır:
- Sol Kenar (Cilt Payı): 3,5 cm (veya 4 cm)
- Sağ Kenar: 2,5 cm
- Üst Kenar: 3 cm
- Alt Kenar: 2,5 cm
Yazı Tipi (Font) ve Boyutları
Sinop Üniversitesi tez formatında genellikle standart, kolay okunabilir yazı tipleri tercih edilir. Tüm tez boyunca tutarlılık esastır:
- Metin Yazı Tipi: Times New Roman (12 punto) veya Arial (11 punto)
- Satır Aralığı: 1,5 satır aralığı
- Paragraf Aralığı: Paragraflar arasında 6 nk (pt) boşluk bırakılmalı, girintiler standart tutulmalıdır.
- Dipnotlar: Times New Roman 10 punto, 1 satır aralığı.
Tez Bölümlerinin Yapısı ve Sıralaması
Bir akademik tezin mantıksal bir akışa sahip olması gerekir. Sinop Üniversitesi standartlarına göre tezler genel olarak üç ana kısımdan oluşur: Ön Kısım, Metin Kısmı ve Arka Kısım.
| Bölüm | İçerik ve Önemli Detaylar |
| Ön Kısım | Dış Kapak, İç Kapak, Onay Sayfası, Bildirim/Etik Beyan, Özet (Türkçe), Abstract (İngilizce), İçindekiler, Simgeler ve Kısaltmalar Dizini. |
| Metin Kısmı | Giriş, Genel Bilgiler / Literatür Taraması, Materyal ve Metot (Yöntem), Bulgular, Tartışma ve Sonuç. |
| Arka Kısım | Kaynakça (Referanslar), Ekler, Özgeçmiş. |
Sayfa Numaralandırması Nasıl Yapılır?
- Ön Bölümler: İç kapaktan başlayarak özet, içindekiler ve dizinlerin bulunduğu sayfalar Romen rakamlarıyla ($i, ii, iii, iv…$) numaralandırılır (Dış ve iç kapakta numara görünmez).
- Ana Metin: “Giriş” bölümünden itibaren kaynakça ve ekler dahil tüm sayfalar Arap rakamlarıyla ($1, 2, 3…$) sayfa altı veya üstü ortalı/sağ hizalı olarak sıralanır.
Başlık Biçimlendirmeleri ve Hiyerarşi
Tezinizin okunabilirliğini artıran en önemli unsurlardan biri başlık hiyerarşisidir. Sinop Üniversitesi tez biçimlendirme kurallarına göre başlıklar numaralandırılmalı ve belirginleştirilmelidir:
- Birinci Derece Başlıklar (BÖLÜM BAŞLIKLARI): Tümü BÜYÜK HARF, Koyu (Bold), 14 Punto ve Ortalanmış / Sola Hizalı. Yeni bir bölüme her zaman yeni bir sayfada başlanır.
- İkinci Derece Başlıklar: Her Kelimenin İlk Harfi Büyük, Koyu (Bold), 12 Punto, Sola Hizalı.
- Üçüncü Derece Başlıklar: Sadece ilk kelimenin ilk harfi büyük, Koyu (Bold), 12 Punto, Sola Hizalı.
Tablo, Şekil ve Grafiklerin Düzenlenmesi
Akademik araştırmalarda veri sunumu büyük önem taşır. Tablo ve şekiller tez yazım kılavuzuna uygun olarak adlandırılmalıdır:
- Tablo İsimleri: Tablonun üstünde yer almalı, örneğin:
Tablo 2.1: Araştırma Grubunun Demografik Dağılımı. - Şekil ve Grafik İsimleri: Şeklin altında yer almalı, örneğin:
Şekil 3.4: Sinop İli Haritası. - Tablo ve şekil içindeki metinler ihtiyaç dahilinde 9-10 puntoya kadar düşürülebilir.
Kaynakça ve Atıf Sistemleri (APA, IEEE, Harvard)
Sinop Üniversitesi’nin ilgili enstitüsü (Sosyal Bilimler, Fen Bilimleri vb.) tarafından belirtilen atıf sistemine (genellikle APA 6 / APA 7 veya IEEE) tam uyum sağlanmalıdır.
- Metin İçi Atıf (APA Örneği): (Yılmaz, 2023, s. 45) veya Yılmaz (2023) tarafından ifade edildiği üzere…
- Kaynakça Listesi: Kaynakça bölümünde tüm eserler yazar soyadına göre alfabetik olarak sıralanmalı, asılı girinti (hanging indent) uygulanmalıdır.
Sinop Üniversitesi Tez Yazımında Sık Yapılan Hatalar
Tez savunması öncesinde enstitüye teslim edilen taslaklarda en sık karşılaşılan biçimsel hatalar şunlardır:
- Sayfa Numarası Tutarsızlığı: Romen rakamlarından Arap rakamlarına geçişte kesme (section break) hatalarının yapılması.
- İçindekiler Tablosu Uyumsuzluğu: Otomatik içindekiler tablosu kullanılmadığı için sayfa numaraları ile başlıkların eşleşmemesi.
- Kaynak Dil Tutarsızlığı: Türkçe özet ile İngilizce Abstract bölümlerindeki teknik terimlerin birebir karşılık gelmemesi.
- Kenar Boşluklarının Kayması: Yazıcı çıktısı alındığında cilt payının metni kapatması.
Tez Yazım ve Düzeltme Sürecinde Profesyonel Destek
Sinop Üniversitesi tez formatına uygunluk sağlamak, SPSS veri analizi yürütmek, anket değerlendirmesi yapmak veya akademik dil denetimi (redaksiyon) gerçekleştirmek zaman ve uzmanlık gerektirir. Tez hazırlama sürecinde biçimsel formatlama ve akademik danışmanlık hususunda alanında uzman kadromuzdan destek alarak zaman kazanabilirsiniz.
