İstanbul’da sağlık alanına özel bir vakıf üniversitesi olan Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi’nde tez yazım süreci, tek bir kılavuzla değil, öğrencinin hangi çatı altında eğitim gördüğüne bağlı olarak değişen birkaç farklı belgeyle yönetiliyor. Bu yazıda, kurumun lisansüstü yapısını ve tez sürecinde dikkat edilmesi gereken noktaları ele alıyoruz.
Üç Farklı Enstitü, Üç Farklı Alan
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi, Türkiye’nin devlet eliyle kurulan ilk vakıf üniversitesi olma özelliğini taşıyor ve kuruluşundan bu yana sağlık alanında uzmanlaşmış bir kurum olarak biliniyor. Bu uzmanlaşma, lisansüstü yapısına da yansımış durumda. Üniversitenin bünyesinde üç ayrı enstitü bulunuyor:
- Sağlık Bilimleri Enstitüsü — tezli ve tezsiz yüksek lisans ile doktora programlarının büyük kısmını barındırıyor
- Gastroenteroloji Enstitüsü — sindirim sistemi hastalıkları alanında uzmanlaşmış lisansüstü programlar sunuyor
- Yaşam Bilimleri ve Biyoteknoloji Enstitüsü — biyoteknoloji ve yaşam bilimleri odaklı araştırma temelli programları kapsıyor
Bu üçlü yapı, “Bezm-i Alem tez yazım kılavuzu” diye tek bir belge aramanın yanıltıcı olabileceği anlamına geliyor. Kayıtlı olduğunuz enstitüye göre hem idari süreç hem de biçimsel beklentiler küçük farklılıklar gösterebilir.
Lisansüstü Tez ile Uzmanlık Tezi Birbirine Karıştırılmamalı
Bezm-i Alem’de tez araştırması yapanların dikkat etmesi gereken önemli bir ayrım var. Üniversitenin Tıp Fakültesi’nde, asistan hekimlerin (uzmanlık öğrencilerinin) hazırladığı ayrı bir “Uzmanlık Tezi Yazım Kılavuzu” bulunuyor. Bu kılavuz, 2017 yılında yayımlanmış olup doğrudan tıpta uzmanlık eğitimi alan hekimlere yönelik; Sağlık Bilimleri Enstitüsü’ndeki yüksek lisans veya doktora tezlerinden farklı bir sürece ve belgeye tabi.
Uzmanlık tezi kılavuzuna göre, uzmanlık öğrencisine eğitim süresinin ilk yarısında bir tez konusu ve danışman belirleniyor; tez, uzmanlık eğitiminin bitiminden en geç üç ay önce jüriye sunulmak zorunda. Kılavuzun içerik sırası da nettir: tez onayı, beyan, önsöz ve/veya teşekkür, içindekiler, Türkçe özet, İngilizce özet şeklinde ilerliyor. Eğer siz bir tıpta uzmanlık öğrencisiyseniz, Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nün lisansüstü kılavuzunu değil, bu ayrı Tıp Fakültesi belgesini esas almanız gerekiyor.
Danışmanlık Sistemi Nasıl İşliyor?
Üniversitenin Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği, danışmanlık sürecini ayrıntılı biçimde tanımlıyor. Tez çalışmasının niteliği gerektiriyorsa, ikinci bir danışman da atanabiliyor; bu ikinci danışman Bezm-i Alem’den ya da başka bir yükseköğretim kurumundan olabiliyor. Doktora programlarında ise bir Tez İzleme Komitesi devreye giriyor: biri tez danışmanı olmak üzere en az üç öğretim üyesinden oluşan bu komite, doktora öğrencisinin çalışmasını düzenli aralıklarla değerlendiriyor.
Danışmanın rolü sadece içerik yönlendirmesiyle sınırlı değil. Yönetmelikte danışmanın, tezin yazım kurallarına uygunluğu konusunda yazılı görüş bildirmesi gerektiği açıkça belirtiliyor. Bu, biçimsel kontrolün danışman onayının resmî bir parçası olduğu, dolayısıyla biçim hatalarının jüri aşamasına kadar fark edilmeden kalmasının beklenmediği anlamına geliyor.
Sağlık Bilimleri Alanının Getirdiği Ek Sorumluluklar
Bezm-i Alem gibi tamamen sağlık odaklı bir üniversitede yazılan tezlerin büyük kısmı klinik veya laboratuvar temelli araştırmalara dayanıyor. Bu da tez yazım sürecine birkaç ek katman ekliyor:
- İnsan veya hayvan denekli çalışmalarda etik kurul onayının tez ekinde eksiksiz yer alması
- İstatistiksel yöntemlerin ve örneklem büyüklüğünün bulgular bölümünde net biçimde raporlanması
- Tıbbi terminolojinin (özellikle Latince köken taşıyan terimlerin) tez boyunca tutarlı yazılması
- Multidisipliner çalışmalarda ikinci danışmanın katkısının tez metninde doğru şekilde belirtilmesi
Doğru Kılavuza Nasıl Ulaşılır?
Bezm-i Alem Vakıf Üniversitesi’nde tez hazırlığına başlamadan önce izlenmesi gereken yol şöyle özetlenebilir:
- Kayıtlı olduğunuz enstitüyü (Sağlık Bilimleri, Gastroenteroloji veya Yaşam Bilimleri ve Biyoteknoloji) netleştirin
- Tıpta uzmanlık öğrencisiyseniz, Tıp Fakültesi’nin ayrı uzmanlık tezi kılavuzunu temin edin
- Danışmanınızdan güncel şablonu ve enstitünüzün son sürüm kılavuzunu isteyin
- Doktora öğrencisiyseniz, Tez İzleme Komitesi’nin beklediği ilerleme raporu formatını erken öğrenin
Akla Gelen Sorular
Bezm-i Alem’de tüm lisansüstü tezler aynı kılavuza mı tabi?
Hayır. Sağlık Bilimleri Enstitüsü’ndeki lisansüstü tezler ile Tıp Fakültesi’ndeki uzmanlık tezleri farklı kılavuzlara ve süreçlere tabidir.
İkinci danışman başka bir üniversiteden olabilir mi?
Evet, yönetmelik ikinci danışmanın Bezm-i Alem dışında başka bir yükseköğretim kurumundan atanabileceğini öngörüyor.
Doktora tezinde Tez İzleme Komitesi ne sıklıkla toplanıyor?
Bu komite doktora sürecini düzenli aralıklarla izliyor; kesin toplantı sıklığı için enstitünüzün yönergesine bakmanız gerekir.
Destek Almak İster misiniz?
Enstitüye özgü kılavuzu bulmak, uzmanlık tezi ile lisansüstü tez ayrımını netleştirmek ve biçimsel kontrolü danışman onayından önce tamamlamak, sürecinizi büyük ölçüde kolaylaştırır. Tezinizin hangi aşamasında olursanız olun, Tezofisi.com‘un WhatsApp hattından bize ulaşarak destek talep edebilirsiniz.
